Czym jest interoperacyjność e-usług publicznych

Definicja pojęcia

Interoperacyjność systemów publicznych opisuje zdolność odrębnych systemów informatycznych administracji do wzajemnej współpracy oraz wymiany danych w sposób spójny i zrozumiały dla obu stron. Pojęcie to obejmuje zarówno warstwę techniczną — czyli protokoły i formaty danych — jak i warstwę organizacyjną, dotyczącą procedur i odpowiedzialności poszczególnych instytucji.

W praktyce interoperacyjność oznacza, że dokument elektroniczny złożony w jednym urzędzie może zostać odczytany, zweryfikowany i przetworzony przez system innego urzędu bez konieczności ręcznego przepisywania danych lub stosowania niestandardowych rozwiązań technicznych.

Poziomy interoperacyjności

W literaturze dotyczącej e-administracji wyróżnia się zwykle cztery poziomy interoperacyjności: prawny, organizacyjny, semantyczny oraz techniczny. Poziom prawny dotyczy zgodności przepisów regulujących wymianę danych między instytucjami. Poziom organizacyjny odnosi się do procesów i procedur, które muszą być spójne pomiędzy współpracującymi jednostkami.

Poziom semantyczny zapewnia, że przesyłane dane mają takie samo znaczenie po obu stronach wymiany — na przykład pole „data złożenia wniosku" jest interpretowane identycznie przez każdy system. Poziom techniczny obejmuje same protokoły komunikacyjne, formaty plików oraz mechanizmy uwierzytelniania.

Znaczenie praktyczne

Brak interoperacyjności prowadzi zwykle do sytuacji, w której obywatel musi wielokrotnie dostarczać te same dokumenty do różnych urzędów, mimo że dane te już wcześniej trafiły do administracji publicznej. Wdrożenie spójnych standardów pozwala ograniczyć takie powielanie czynności oraz skrócić czas obsługi spraw.

Z perspektywy administracji interoperacyjność ułatwia też integrację nowych systemów z już istniejącą infrastrukturą, co ma znaczenie przy modernizacji rejestrów publicznych i wdrażaniu nowych e-usług.

Więcej o konkretnych standardach wymiany danych, które są elementem technicznego poziomu interoperacyjności, można przeczytać w kolejnym materiale: Standardy wymiany danych w administracji publicznej.

Pytania i odpowiedzi

Czy interoperacyjność dotyczy tylko systemów rządowych? +

Nie, zagadnienie to obejmuje również systemy samorządowe oraz instytucje wykonujące zadania publiczne na zlecenie administracji centralnej.

Jakie instytucje odpowiadają za standardy interoperacyjności w Polsce? +

Za koordynację standardów odpowiada minister właściwy do spraw informatyzacji, natomiast poszczególne resorty i instytucje wdrażają je w ramach własnych systemów.

Czy interoperacyjność jest tym samym co cyfryzacja? +

Nie. Cyfryzacja to szerszy proces przenoszenia procesów do formy elektronicznej, natomiast interoperacyjność jest jednym z warunków, które umożliwiają, aby cyfrowe systemy mogły ze sobą efektywnie współpracować.